Η επιλογή της εβδομάδας: "Αγγέλα" στον Τεχνοχωρο Cartel - μια κραυγή που μας φωνάζει "Μίλα!"

Η επιλογή της εβδομάδας
Η επιλογή της εβδομάδας: "Αγγέλα" στον Τεχνοχωρο Cartel - μια κραυγή που μας φωνάζει "Μίλα!"

Η “Αγγέλα”, ένα από τα σπουδαιότερα θεατρικά έργα της Ελληνικής Γραμματείας, γράφτηκε το 1957, “αυτοεξόριστη” στη Σοβιετική Ένωση και πρωτοπαίχτηκε στο πέρίφημο Θέατρο Βαχτάνγκοφ στη Μόσχα.

Ο συγγραφέας

Ο Γιώργος Σεβαστίκογλου και η σύζυγός του Άλκη Ζέη, έχουν βρει εκεί καταφύγιο, κυνηγημένοι από το μετεμφυλιακό κράτος, κομμουνιστές και στρατευμένοι και οι δύο στο όνειρο της οικοδόμησης μιας άλλης Ελλάδας.

Ο ίδιος ο Γιώργος Σεβαστίκογλου, εκτός από σπουδαίος συγγραφέας και διανοητής, αγωνίστηκε από κάθε έπαλξη: πολέμησε στο Αλβανικό μέτωπο, πήρε μέρος ενεργά στην Εθνική Αντίσταση και ήταν Υπεύθυνος του Κινηματογραφικού συνεργείου του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας.

Ήταν ιδρυτικό μέλος του Θεάτρο
υ Τέχνης στην Αθήνα, στενός συνεργάτης του Καρόλου Κουν ενώ κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Σοβιετική Ένωση, σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Συγγραφέων (ναι εκεί, υπήρχε και τέτοια σχολή τότε).

Επέστρεψε το 1965 στην Ελλάδα, συνεργάστηκε με σημαντικότατους θεατράνθρωπους της εποχής, για να εκδιωχθεί εκ νέου από τη δικτατορία, αυτή τη φορά στο Παρίσι, όπου δίδαξε στο Ινστιτούτο Θεατρικών Σπουδών της Σορβόννης. Επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα το 1981 και συνεργάστηκε με σπουδαίους θιάσους και το Εθνικό Θέατρο μέχρι τον θάνατό του το 1990.

29542539_589333184753061_8879112737214296640_n.jpg

Η “Αγγέλα”

Η “Αγγέλα” του είναι από τα λίγα νεοελληνικά θεατρικά έργα, που είναι ενταγμένα στο ρεπερτόριο του παγκόσμιου θεάτρου και παίζεται από θιάσους και σχήματα στο εξωτερικό.

Τι πραγματεύεται το έργο; Tα όνειρα, τους αγώνες για επιβίωση και τις ψευδαισθήσεις των λαϊκών στρωμάτων σε ένα μετεμφυλιακό κράτος στην Ελλάδα . Μια ταράτσα, τόπος εργασίας, χαλάρωσης και αναψυχής συνάμα γίνεται το σκηνικό δράσης του έργου και τόπος συνάντησης των υπηρετριών, όλες φτωχές επαρχιωτοπούλες που καταφθάνουν σωρηδόν στην Αθήνα κυνηγώντας το μεγάλο όνειρο. Η ίδια η ταράτσα, γίνεται και ο τόπος μαρτυρίου τους και τιμωρίας τους.

Και κάπως έτσι ξεκινά το έργο: Mετά την αυτοκτονία της Τασίας, μιας υπηρέτριας, παίρνει τη θέση της η Αγγέλα, η οποία ήρθε στην Αθήνα αφήνοντας το χωριό της και τους “μπελάδες” του σκοτωμένου πλέον κομμουνιστή αδερφού της.

Θα φορέσει τα ρούχα της Τασίας, θα της αποδοθεί και το όνομά της (ένας βαθύτατος συμβολισμός του συγγραφέα), και θα αναπτύξει μια τρυφερή σχέση με τον αδερφό της το Λάμπρο.

Η υπόθεση της αυτοκτονίας της Τασίας, θα αρχί
σει να πλανάται στην ατμόσφαιρα, επισκιάζοντας όλες τις σχέσεις και τις συζητήσεις και των λοιπών υπηρετριών της Άννας, της Φανής, της Γεωργίας, της Νέρας, όλες δέσμιες μιας άθλιας ζωής, όλες κυνηγοί μιας ευτυχίας που δεν έρχεται. Ένας καιροσκόπος, ο Στράτος, εισβάλει στη ζωή της και αποδεικνύεται ο φρούδος συνδετικός κρίκος ονείρου και ευτυχίας.

Η ευαισθητοποίηση της Αγγέλας και η αγωνία της να έρθουν στο φως όλα όσα οδήγησαν στον άδικο χαμό της Τασίας, γίνεται έβας υψηλότατος συμβολισμός για τον άνθρωπο που με όλες τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες δεν επαναπαύεται και ψάχνει την αλήθεια της ζωής και της ευτυχίας, ακολουθώντας ένα υψηλό αξιακό σύστημα ιδεών και συνείδησης. Ο Σεβαστίκογλου, πλέκει ένα εγκώμιο για αυτούς τους ανθρώπους, τους απλούς, τους λαϊκούς, τους ιδεολόγους, τους αγωνιστές της καθημερινότητας.

28167392_577486449271068_7890224197815648574_n.jpg

Η παράσταση

Ισως να ακούγονται ρετρό όλα αυτά, με τις σύγχρονες αφηγήσεις και ψευδαισθήσεις να έχουν γίνει κυρίαρχες στη ζωή και την αντίληψη του ανθρώπου του 21ου αιώνα. Ίσως να φαίνονται ξεπερασμένες ιδεοληψίες και άσκοποι αναχρονισμοί, Και αυτή ήταν η μεγάλη πρόκληση που αντιμετώπισε γενναία και αναμετρήθηκε “στα ίσα” ο σκηνοθέτης Κώστας Παπακωνσταντίνου.

Κατάφερε με περισσή οξυδέρκεια, να εισβάλλει στην ουσία του έργου, και μη χάνοντας ούτε πνεύμα από το ύφος, την ατμόσφαιρα και το λόγο του συγγραφέα, να το επικαιροποιήσει και να αναδείξει τη διαχρονικότητά του.

Έτσι, η δεκαετία του 1950, παρουσιάζεται ολοζώντανη, με τα τοπία ζωής των ηρωίδων βαθιά πίσω στη σκηνή μιας και αποτελούν πια παρελθόν, και φέρνοντας μπροστά έκθετη στους θεατές την αλήθεια των ζωών τους, επίκαιρες όσο ποτέ στο παρόν.

Ζωές καθυποταγμένες, όπως και σήμερα σε άλλες προχωρημένες μορφές “εθελο”-δουλείας. Η παράσταση που έστησε ο Κώστας Παπακωνσταντόνου, είναι φρέσκια, νεανική, με ευχάριστα απροσδόκητα σκηνοθετικά ευρήματα,με χιούμορ, με ζωντάνια, δράση και ρυθμό.

Το λα
ϊκό και δημοτικό τραγούδι κατέχει περίοπτη θέση μέσα στην παράσταση και πως όχι άλλωστε, αφού αυτό ήταν και είναι ο μεγάλος σύντροφος σε όλες τις πλευρές της ζωής του απλού ανθρώπου, ο οποίος συνοδεύει και τα καλά και τα κακά της ζωής με ένα τραγούδι.

Έτσι στη σκηνή “Μηνάς Χατζησάββας” του CARTEL, στήνεται ένα λαϊκό ορατόριο συγκινητικής έμπνευσης, φορτισμένο συναισθηματικά με ιδιαίτερο τρόπο.

28467993_1705588142866479_5947951071986922467_n1.jpg

Η Λήδα Κουτσοδασκάλου, ενσάρκωσε την Αγγέλα με ιδιαίτερη ευαισθησία και με “παιδιάστικο” πείσμα και επιμονή. Καταφέρνει και αναδεικνύει την πρωτόλεια και ανεπιτήδευτη αλήθεια της ηρωίδας της και την εξυψώνει στο φωτεινό πρόσωπο εν μέσω σκοτεινιάς που επικρατεί γύρω της.

Πέτρος Σκαρμέας και Δημοσθένης Ξυλαρδιστός, ερμηνεύουν το δίπολο του καλού και του κακού αντίστοιχα που περιβάλλει και διεκδικεί την Άγγέλα. Αν και φυσιογνωμικά θα περίμενε κανείς να έχουν τους ρόλους αντίστροφα, ωστόσο και οι δύο χτίζουν τους χαρακτήρες τους ο μεν Πέτρος Σκαρμέας με τη νηφαλιότητα και ταπεινότητα που απαιτείται ο δε Δημοσθένης Ξυλαρδιστός, με τη σπιρτάδα και πονηρι
ά στο βλέμμα.

Έχει διεισδύσει βαθιά και με επιτυχία στον χαρακτήρα που υποδύεται. Η Νεφέλη Μαϊστράλη, δωρική, επιβλητική στο ρόλο της πρακτικής και μάλλον αριβίστριας Γεωργίας, ενώ τον καμβά κλείνουν οι Άρτεμις Γρύμπλα, Ναζίκ Αιδινιάν, Αγγελική Μαρίνου όλες ενταγμένες με απόλυτη συνέπεια και επιτυχία σε αυτή τη νέα γνωριμία με το έργο που προτείνει ο σκηνοθέτης, με τον Θάνο Χρόνη από δίπλα, σε μια εξαιρετική υποκριτική στιγμή του, σε αυτό το απόλυτο ταίριασμα του μηνύματος του έργου με το ποίημα του Αζίζ Νεσίν “Σώπα, μη μιλάς”,

Ο Κώστας Παπακωνσταντίνου, με την “Αγγέλα” του Γιώργου Σεβαστίκογλου, κατάφερε και μας μίλησε για τις σύγχρονες Αγγέλες που σωπαίνουν, που δεν έχουν μιλήσει ακόμα, αλλά που μια φωνή δυναμώνει μέσα τους “να μιλήσουν, επιτέλους”. Μίλησε για όλους εμάς.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΔΩ

γράφει ο Κώστας Ζήσης 23/3/2018

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ