Από κοντά με τον Wim Wenders - Κατάδυση στα απύθμενα της αιώνιας ομορφιάς

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Από κοντά με τον Wim Wenders - Κατάδυση στα απύθμενα της αιώνιας ομορφιάς
Aπό κοντά με τον Wim Wenders. 
Κατάδυση στα απύθμενα της αιώνιας ομορφιάς. 
 
του Ιωάννη Μακρόπουλου
 
Το «Submergence» (Κατάδυση), είναι ένα ταξίδι με αφετηρία τον τρομακτικό και ασταθή βατήρα της ασχήμιας του σήμερα. Έχει όμως ως προορισμό, τα απύθμενα της αιώνιας ομορφιάς που μας λυτρώνει.  Μην ανησυχείς, δεν σου έκανα σπόιλερ. 
 
Tι ερώτηση να κάνεις στον Wim Wenders; Στην ταινία οι παραπάνω δυο πραγματικότητες μπλέκονται, ενώνονται, συγκρούονται, αντικρίζουν αποστασιοποιημένα η μια την άλλη. Το τέλος, είναι επιλογή του κάθε θεατή ξεχωριστά. Μέχρι και ο τίτλος της ταινίας είναι «ανοιχτός». «Τα Φτερά του Έρωτα», «Στο πέρασμα του χρόνου», «Το τέλος της βίας», «Το αλάτι της γης». Μέχρι και «Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι» θα μπορούσε όπως και οι άλλοι τίτλοι των υπολοίπων αριστουργημάτων του Wenders, ξεχωριστά ή και όλοι μαζί, να ταιριάζουν έναντι του ομολογουμένως ιδανικού «Submergence».
 
Μα τι να πρωτορωτήσεις τον Wenders άραγε; Στο Φεστιβάλ του Τορόντο (TIFF) 2017, η «αίθουσα» χειροκροτάει ενθουσιασμένα και ανυπόμονα. Όλοι περιμένουν τον σκηνοθετή της ταινίας. Οι τίτλοι τέλους συνεχίζουν να παίζουν στην οθόνη. Alicia Vikander, James McAvoy, δυο ερμηνείες ηθοποιών που μας έχουν συνηθίσει να μας κερδίζουν όχι μόνο με την μοναδική γοητεία τους, αλλά και με την αλήθεια που βγάζουν στο πάνι. Στο Q & A (questions and answers) που ακολουθεί, το κοινό έχει την ευκαιρία να μιλήσει με έναν από τους κορυφαίους Ευρωπαίους δημιουργούς. Η υποδοχή στον Wenders είναι θερμή. Aξίζει να σημειώθει ότι στο επόμενο άρθρο για το TIFF και την ταινία «Euphoria» έχουμε ακόμα μια αποκλειστική ερώτηση και απάντηση, από την βραβευμένη με Όσκαρ πρωταγωνίστρια και των δυο ταινιών, Alicia Vikander.
 
 
 
Ιωάννης Μακρόπουλος: Θα ήθελα να ρωτήσω για το στοιχείο της ομορφιάς που ενυπάρχει στα πλάνα σας, τόσο σε αυτή την ταινία όσο και σε προηγούμενες δουλειές σας. Πώς εντοπίζετε αυτή την ομορφιά, πώς την προβάλετε τόσο επιτυχώς. Επίσης αν μπορείτε να μας πείτε δυο λόγια τα κάποια κοντινά των ηθοποιών που κοιτούν απευθείας στην κάμερα.
 
Wim Wenders: «Η ομορφία είναι κάτι που ο καθένας θα το δει διαφορετικά, αλλά για να φτάσεις έστω σε ένα τέτοιο σημείο πρέπει να επενδύσεις κάπως σε αυτή. Πρέπει να πιστέψεις στους ηθοποιούς σου και στα μέρη και τις τοποθεσίες σου ότι έχουν ομορφιά - και φυσικά, υπάρχουν πολλά σε αυτή την ταινία που δεν είναι «όμορφα» αλλά από την ανιστάθμιση με αυτά προκύπτει και η ομορφία (...) γενικά υπάρχουν πάντα και τρομακτικά πράγματα μέσα στην ομορφιά, αλλά νομίζω ότι η ομορφία είναι από τα μεγαλύτερα δώρα που μπορούμε να προσφέρουμε ή να λάβουμε. Πολλές φορές ως κινηματογραφιστής είμαι στην πλευρά που λαμβάνει ομορφιά, γι’ αυτό κάποιες φορές μπορώ να την μεταλαμπαδεύσω. 
Σχετικά με τα κοντινά των ηθοποιών που κοιτούν απευθείας στην κάμερα, δεν είναι κάτι εύκολο να ζητάς από τους ηθοποιούς και δεν το κάναμε συχνά, αλλά σε κάποια κομβικά σημεία ήθελα να κοιτιούνται μεταξύ τους κοιτώντας μέσα στην κάμερα, ώστε να κοιτάνε μέσα από εσάς. Δεν ξέρω, κάποιες φορές νομίζω ότι μόνο εγώ μπορεί να το βλέπω έτσι, αλλά σε ευχαριστώ που με ρώτησες γι’ αυτό.»
 
(ολόκληρη η απάντηση του Wim Wenders στο βίντεο που ακολουθεί)
 
 
 
Το «Submergence», όπως και άλλες ταινίες του Wim Wenders, δεν κινείται από την δύναμη της πλοκής, αλλά από την δύναμη των χαρακτήρων. Αυτό δημιουργεί παγίδες, η θέαση δεν μπορεί να είναι τόσο εύπεπτη όσο είναι για παράδειγμα στην κλασική χολιγουντιανή ταινία. Εκεί συνήθως, κάποιος θέλει να σκοτώσει τους κακούς ή να κλέψει το καζίνο ή να κερδίσει το κορίτσι και ξαφνικά κάτι του στέκεται ως εμπόδιο. Η αφήγηση είναι γραμμική, ο στόχος σαφής, η ταύτιση εύκολη. 
 
Ο Wenders όμως, μας πετάει ως συνήθως στα βαθιά. Δεν μας αποκαλύπτει κατευθείαν τους στόχους της Danielle (A. Vikander) και του James (J. McAvoy) και όταν το κάνει αυτοί oι στόχοι είναι πολύ πιο προσωπικοί, εσωτερικοί. Μας αφήνει να ταυτιστούμε με τους δυο χαρακτήρες, αλλά μέσα σε μια πολυδαίδαλη αφήγηση τριών επιπέδων. Του δικού της, του δικού του και του δικού τους. Μέσα από αυτούς τους άξονες μας αφήνει να κολυμπάμε στα κύματα, άλλοτε μας βυθίζει στην ασφυκτική άβυσσο της πολυπλοκότητας και άλλοτε μας δίνει απελευθερωτικές ανάσες. Μας εμβαπτίζει σε έναν πίνακα όπου τα φωτεινά και όμορφα σημεία αντιπαλεύονται το σκοτάδι των ημερών, έτσι όπως προκύπτει από το πολιτικό κομμάτι της «σύνθεσης» που μας προσφέρει. 
 
Ναι, από αυτές τις προσωπικές ιστορίες, η ταινία γίνεται επίσης πολιτική – θίγει το ζήτημα της φύσης και του περιβάλλοντος, θίγει το θέμα της τρομοκρατίας και του πολέμου. Και θίγει και το πολιτικό θέμα των ανθρώπινων σχέσεων και του έρωτα. 
Γιατί άλλωστε, τι είναι πιο πολιτικό από τον έρωτα;
 
Επιμέλεια άρθρου: Χάρης Κεχαγιάς
 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ